Met de kraag hoog opgestoken lopen we over een uitgestrekt winderig landbouwveld in Valthermond. De grond is nat en oogt gezond. Maar schijn bedriegt. De wind heeft hier vrij spel. Zand waait weg en beschadigt de gewassen. En minder zand in de grond maakt deze minder goed.

Testlocatie 't Kompas

Gerard Hoekzema rijdt met zijn trekker en twee wagons gevuld met boeren en landbouwexperts uit Nederland en Duitsland rond over zijn testlocatie ’t Kompas, op de grens met Duitsland. In zijn beste Engels (‘Normaal spreek ik alleen dialect’) vertelt hij gepassioneerd over de onderzoeken die hij doet. Naar verschillende gewassen, manieren van teelt, bemesting, en het benutten van het bodemleven. Dit alles omdat zijn boederij een van de proeflocaties is van de business unit Open Teelten van Wageningen University & Research.

Our Sacred Soil

Op deze testlocatie organiseerden Netwerkplatteland en EIP Niedersachsen op 3 december 2019 de bijeenkomst ‘Our Sacred Soil’. Een grensoverschrijdende uitwisseling van Europese landbouwinnovatieprojecten (EIP) aan beide zijden van de grens. Bedoeld om zowel kennis te delen en om met elkaar na te denken hoe grensoverschrijdende samenwerking de komende jaren kan worden versterkt.

Trekker met twee wagons met landbouwexperts

Hightech en lowtech

Tijdens de dag presenteerden de alle innovatieve projecten zichzelf, variërend van druppel-irrigatie, permanente begroeiing van de grond, productie zonder kunstmatige toevoeging van nitrogeen, en precisielandbouw middels data-analyses. Een indrukwekkende reeks van zowel hightech als lowtech innovaties, met soms zeer bemoedigende alsook wat lastiger te duiden resultaten.

Netwerkvorming

Na deze inhoudelijke reeks presentaties verzorgde ANNE een ‘worldcafé’ van een uur waarin we met de deelnemers nadachten over ideeën voor nieuwe innovatieprojecten, welke kansen en belemmeringen voor samenwerking er zijn in aanloop naar het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid, en wat zinvolle ‘netwerkactiviteiten’ zijn voor boeren.

Tijdsdruk, praktische toepassing en gelijkgestemden

Tijdens de discussie over de netwerkactiviteiten voor boeren vielen drie dingen op. De eerste is de beperkte tijd die ze hebben. Het werk op de boerderij laat doorgaans weinig ruimte voor nevenactiviteiten. Daarom staat innovatie niet bij alle boeren op het netvlies, is er beperkt zicht op bestaande innovaties en de voordelen die ze opleveren.

Bij hen voor wie dat wel het geval is, is er vooral interesse in innovaties die (op grotere schaal) praktisch toepasbaar zijn. Netwerkactiviteiten voor boeren moeten daarom meerwaarde bieden op het vlak van ‘kennen’ (welke innovaties zijn er), ‘willen’ (herkenning van de meerwaarde van innovaties) en doen (hoe pas je ze toe in de praktijk).

Bij voorkeur door in een living lab-achtige setting bijeen te komen met andere ‘gelijkgestemde’ boeren met interesse in innovaties. Maar ook door, omwille van de tijdsdruk, de voordelen van online middelen te benutten.

Geschreven door

Arnout Ponsioen

antropoloog en nieuwe media - stad & land - klimaat & energie - onderwijs & ontwikkelen
Fotografie

Arnout Ponsioen

antropoloog en nieuwe media - stad & land - klimaat & energie - onderwijs & ontwikkelen

Abonneer je vandaag nog op onze nieuwsbrief