Knipperende meters, allerhande instrumenten, en vliegmachientjes die aan het plafond hangen. Je komt ze overal tegen in enkele onopvallend containers nabij het Energy Transition Center op de Zernike Campus in Groningen. Toch worden hierin baanbrekende toepassingen bedacht en getest. Het is het living lab voor 5G mobiele communicatietechnologie van 5Groningen. “Niet de techniek, maar de toepassingen,” daar gaat het om volgens Peter Rake, programmamanager van de proeftuin.

Het project 5Groningen ontstond in 2016 op initiatief van de Economic Board Groningen en kent inmiddels 11 partners waaronder overheden, technologiebedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoekspartijen. Het ontstond vanuit het idee om een experimenteerruimte te ontwikkelen in een open plattelandsomgeving. Samen met ondernemers en maatschappelijke organisaties testen ze toepassingen in onder meer de landbouw, de zorg en het verkeer, waarbij grote hoeveelheden data moeten kunnen worden verzameld, gedeeld en geanalyseerd.

Bottom-up
Rake vertelt vol passie en enthousiasme over 5Groningen waar hij al vanaf het begin bij betrokken is. Hij koos destijds bewust voor een bottom-up aanpak: “Er was nog niets, alleen een ambitie. Dus hoe ga je dat concretiseren? Ik investeerde vooral in netwerkvorming, betrok grote partijen als partners en organiseerde rondom concrete vraagstukken creatieve sessies met een mix van deelnemers.” Zo stimuleerde Rake de ontwikkeling van nieuwe, haalbare ideeën én legde de basis voor het netwerk van partijen nodig voor de verdere uitvoering. Ook investeerde hij in het werven van geschikte locaties buiten de campus waar praktijkexperimenten konden worden gedaan.

Pilots en usecases
Die aanpak loonde. Inmiddels wordt binnen zes thema’s gewerkt aan zo’n 25 pilots en use cases. Rake is daar ontzettend blij mee. De pilots en use cases zijn niet alleen vanwege de inhoud vernieuwend, maar ook vanwege de mix van betrokken partijen. “Rijp en groen door elkaar”, aldus Rake. “Maar dat maakt niet uit. Het gaat om de ideevorming en dingen gewoon maar te proberen. Zo leveren de pilots heel praktisch zicht op wat technisch (maar ook procesmatig) kan of juist niet, en hoe betrokkenen daar iets aan hebben of niet.”

Het gaat om de ideevorming en dingen gewoon maar te proberen.

Zorgen over welzijn
Het enthousiasme over de toepassingsmogelijkheden lijkt te groeien. Maar, geeft Rake aan, mensen uitten ook zorgen over de nieuwe technologie. Zorgen over de gevolgen van 5G-straling voor de gezondheid of de aantasting van het landschap bijvoorbeeld. “Een grote groep is het niet, maar ik word toch regelmatig gebeld en gemaild door mensen die bezorgd zijn over hun welzijn en gezondheid. Ik zie het als mijn taak om daar heel heldere informatie over te geven.”

In gesprek
Rake benadrukt daarom dat hij graag in gesprek gaat over de gevaren die mensen zien. Bij voorkeur persoonlijk, maar soms ook in groepsverband. “Ik ga als het even kan naar ze toe of vraag ze om langs te komen en te kijken wat we doen. Je kunt het ze niet vaak genoeg uitleggen en laten zien.” Uitleggen, verwijzen naar andere bronnen, vragen stellen, dat is wat hij voor deze groep voortdurend doet. “We bieden op de website veel informatie en we verwijzen naar aanvullende bronnen. Feitelijk komt het erop neer dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat 5G meer effect op de gezondheid heeft dan 4G of 3G-technologie. En wat betreft de extra antennes, dat klopt, maar waar mogelijk zullen die uiteraard geplaatst worden op bestaande masten.”

 

Een streepje voor in de toekomst 
De afgelopen jaren heeft het living lab rondom 5G veel mensen gestimuleerd om na te denken over de mogelijkheden om met inzet van moderne technologie een bijdrage te leveren aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken die in het Noordoosten van Nederland leven. Vraagstukken die te maken hebben met de grote afstanden, een krimpende en vergrijzende bevolking, en schaalvergroting van de landbouwbedrijven.

Kennis, kunde én netwerk levert een streepje voor
Het 5G lab draagt daarmee bij aan de zoektocht naar mogelijkheden om de bereikbaarheid en kwaliteit van voorzieningen in de regio te behouden, bijvoorbeeld op het vlak van zorg, onderwijs en mobiliteit, alsook de concurrentiekracht van de regio. En door de opgebouwde kennis en kunde, maar zeker ook door het netwerk van organisaties en mensen daaromheen, heeft de regio naar verwachting straks een streepje voor om de technologie ook op grotere schaal succesvol toe te kunnen passen in allerlei innovaties.

Foto: Herney 

Geschreven door

Arnout Ponsioen

partner ANNE - antropoloog en nieuwe media - stad & land - onderwijs & ontwikkelen

Abonneer je vandaag nog op onze nieuwsbrief