Alle gemeenten en provincies zijn er mee bezig – of zouden dat in ieder geval moeten doen: het ontwikkelen van een Omgevingsvisie. Samen met inwoners en bedrijven werk je uit hoe je in de toekomst om wilt gaan met het inrichten en vormgeven van de ruimte. Maar waar moet je beginnen? Een inspirerend voorbeeld vind ik in de gemeente Raalte.

Sanne van ’t Erve is communicatieadviseur in Raalte en stond twee jaar geleden voor dezelfde vraag. Ze vertelt dat voor haar communicatie in de eerste plaats gaat om één ding: luisteren. Om een gezamenlijke visie te kunnen ontwikkelen moet je dáár als overheid mee beginnen. Je moet weten wat inwoners van hun eigen omgeving vinden en wat ze hiermee willen. Vraag het ze gewoon eens, op de man af.

Dat is precies wat Sanne in Raalte heeft gedaan, samen met een team van 18 ‘luistervinken’. Dat zijn collega’s - ambtenaren van de gemeente - die zich opgaven om actief hun oren open te zetten. Dit keer niet op een inspraakavond, maar echt de straat op, naar de mensen toe. Langs het voetbalveld, bij de supermarkt, of in het cafetaria, spraken ze mensen aan. Doordeweeks maar ook ’s avonds of in het weekend. Op verschillende plekken, zodat niet alleen de usual suspects gehoord werden. Met een poster en pen in hun hand stelden ze de vraag: ‘Hoe vindt u het om hier te wonen?’

Doodsimpel maar o zo moeilijk

Alleen luisteren was het devies; luisteren en doorvragen. ‘Dat klinkt doodsimpel in theorie’, zegt Sanne, ‘maar in de praktijk is dat best moeilijk! Vaak zit je in je hoofd al te bedenken wat je eigen reactie zal zijn’. De Raaltense luistervinken volgden daarom een training ‘professioneel luisteren’, waar ze praktische tips kregen. De twee belangrijkste:

  • Als het stil valt, vraag dan ‘en verder?’ zodat mensen echt de tijd krijgen om te bedenken of ze hun antwoord verder willen toelichten of aanvullen.
  • Een lange stilte kan ongemakkelijk zijn, maar vul dat niet op door zelf te gaan praten. Laat het ongemak bestaan en durf het tempo te vertragen.

Input voor de visie

Tijdens het luisteren noteerden de Luistervinken de reacties van de inwoners op de poster. Na afloop werden alle honderden reacties verwerkt, gecodeerd, en teruggebracht tot enkele thema’s die weergeven hoe de inwoners van de gemeente denken over de toekomst van de leefomgeving. Nuttige input voor de lokale Omgevingsvisie!

Poster omgevingswet Raalte

Deze poster vormde het startpunt voor het gesprek. Bron: gemeente Raalte

Vertrouwen

Het mooiste van Sannes verhaal vind ik echter dat het luisteren ook een direct effect had op de burgers die ze spraken. ‘Sommige inwoners wilden wel meedenken over de toekomst, maar hadden eerst iets acuuts te melden, zoals een losse stoeptegel. Daar ging onze vraag natuurlijk niet om, maar we luisterden er wel naar en noteerden het om na te laten kijken. Ook al was hun probleem niet meteen opgelost, toch waren de mensen blij dat er iemand naar ze luisterde.’

De gemeente wordt zo ineens menselijk. Niet langer is het alleen een gebouw, maar ook een medemens, die persoonlijke aandacht geeft en echt de tijd voor je neemt. Dat leidt tot meer vertrouwen, stelt Sanne. Een goed begin voor de nieuwe visie!

Foto's: Gemeente Raalte

Abonneer je vandaag nog op onze nieuwsbrief